En Önemli Çevrimiçi Dolandırıcılıklar: Görmezden Gelemeyeceğiniz Tehlikeler

Kısaca: Küresel Anti-Dolandırıcılık İttifakı (GASA), dünya genelinde dolandırıcılık kayıplarının 12 aylık bir dönemde 1,03 trilyon dolara ulaştığını tahmin ediyor. Yapay zekâ, sahte mesajları ve deepfake içerikleri giderek daha inandırıcı hale getiriyor. Güvende kalmak için istenmeden gelen iletişimlere karşı şüpheci olmak, harekete geçmeden önce doğrulama yapmak ve antivirüs ile VPN gibi güvenlik araçlarını kullanmak gerekiyor.

İnternet hayatı kolaylaştırdı. Ancak aynı zamanda çevrimiçi dolandırıcılıkların önünü de açtı. Bu sahte planlar, güveni, korkuyu veya açgözlülüğü kullanarak paranızı, kişisel bilgilerinizi ya da ikisini birden çalıyor.

Çevrimiçi dolandırıcılıklar hiç olmadığı kadar karmaşık hale geldi. Yapay zekâ artık gerçekçi deepfake videoları ve ses klonları üretebiliyor. Küresel Anti-Dolandırıcılık İttifakı’nın 2024 raporuna göre dolandırıcılar, tek bir yılda dünya genelinde 1,03 trilyon doların üzerinde kazanç elde etti[1]. ABD’de FTC, tüketicilerin 2024’te dolandırıcılık nedeniyle 12,5 milyar doların üzerinde kayıp bildirdiğini[2] açıkladı; bu rakam bir önceki yıla göre %25 artış anlamına geliyor.

Bu rehber, çevrimiçi dolandırıcılıkların ne olduğunu, en yaygın türlerini ve kendinizi korumanız için pratik ipuçlarını anlatıyor. Aşk dolandırıcılığı, piyango dolandırıcılığı ya da bankacılık hırsızlığı olsun, bilinçli olmak en iyi savunmanızdır.

Çevrimiçi Dolandırıcılık Nedir?

Çevrimiçi dolandırıcılık, internet dolandırıcılarının insanları para veya kişisel bilgilerini vermeye ikna etmek için kullandığı aldatıcı bir yöntemdir. Bu planlar e-posta, kısa mesaj, sosyal medya veya sahte web siteleri üzerinden işler.

Tanım, mağdurları sömürmek için tasarlanmış her türlü planı kapsar. Dolandırıcılar sıklıkla aciliyet hissi yaratma ya da sahte bir güven oluşturma gibi psikolojik yöntemler kullanır. Örneğin bankanızmış gibi davranabilir ya da bir romantik partnermiş gibi görünebilirler.

FTC, 2024’te 2,6 milyon tüketiciden dolandırıcılık şikâyeti aldı[2]. En maliyetli ikinci kategori olan taklitçi dolandırıcılıklar, bildirilen kayıpların 2,95 milyar dolarını oluşturdu. Bildirilen rakamlar sorunun boyutunu eksik gösteriyor, çünkü birçok mağdur hiç şikâyette bulunmuyor. Yapay zekâ sahteciliği fark etmeyi zorlaştırıyor ve bu da dolandırıcılıkların artmasının nedenlerinden biri.

Dijital Dolandırıcılık Neden Artıyor?

Dolandırıcılıklar birkaç açık nedenle gelişiyor:

• Yapay zekâ engelleri kaldırıyor. Dolandırıcılar, meşru görünen gerçekçi deepfake videoları, ses klonları ve kişiye özel oltalama e-postaları üretiyor.
• İnternet küresel bir erişim sağlıyor. Suçlular, anonim kalarak dünyanın her yerindeki insanları hedef alabiliyor.
• Duygular kararları yönlendiriyor. Dolandırıcılar korkuyu (sahte vergi dairesi aramaları) ve açgözlülüğü (kripto para planları) kullanıyor.
• Ekonomik belirsizlik savunmasızlık yaratıyor. Finansal stres altındaki insanlar, hızlı kazanç vaat eden yatırım dolandırıcılıklarına kanabiliyor.
• Düzenleme boşlukları sürüyor. Kripto para borsaları gibi platformlar yeterince denetlenmediği için dolandırıcılık gelişebiliyor.

Çok az mağdur parasını geri alabiliyor: aynı GASA raporu, dünya genelinde dolandırıcılık mağdurlarının yalnızca %4’ünün kayıplarını geri alabildiğini[1] ortaya koyuyor.

Çevrimiçi Dolandırıcılık Türleri ve Nasıl İşlediği

En yaygın dolandırıcılık türleri çeşitli ve karmaşık. Aşağıda uyarı işaretleri ve korunma ipuçlarıyla birlikte ayrıntılı örnekler yer alıyor.

Dolandırıcılık Türü	Nasıl İşler	Bildirilen Kayıp (ABD)	Temel Uyarı İşareti
Taklitçi Dolandırıcılıklar	Devlet, banka veya aile üyesi taklidi yapar	2,95 milyar dolar (FTC, 2024)	Acil talep; hediye kartıyla ödeme
Aşk Dolandırıcılıkları	Sahte profiller güven kazanıp para ister	1,3 milyar dolar (FTC, 2022)	Görüntülü görüşmeden kaçınma; hızlı duygusal bağ
Yatırım / Kripto Dolandırıcılıkları	Sahte platformlarda yüksek getiri vaat eder	5,7 milyar dolar (FTC, 2024)	Garantili getiri; hızlı hareket etme baskısı
Oltalama (Phishing)	Sahte e-postalar/siteler kimlik bilgilerini çalar	BBB Scam Tracker bildirimlerinin %16,4’ü (2024)	Genel bir selamlama; şüpheli bağlantı
Çevrimiçi Alışveriş Dolandırıcılıkları	Sahte ilanlar ödemeyi alır, teslimat yapmaz	BBB Scam Tracker bildirimlerinin %30,3’ü (2024)	HTTPS yok; fiyat fazla iyi görünüyor
İş İlanı Dolandırıcılıkları	Sahte iş teklifleri peşin ödeme talep eder	501 milyon dolar (FTC, 2024)	Belirsiz detaylar; işe başlamak için ücret
Teknik Destek Dolandırıcılıkları	Sahte açılır pencereler veya aramalar bilgisayar sorunu iddia eder	924,5 milyon dolar (IC3, 2023)	İstenmeden gelen iletişim; uzaktan erişim talebi
Yapay Zekâ Destekli Dolandırıcılıklar	Başkalarını taklit etmek için deepfake video/ses	Hızla artıyor	Güvenilir bir geri arama ile doğrulayın

Taklitçi Dolandırıcılıklar

Taklitçi dolandırıcılıklarda suçlular güvenilir biri gibi davranır. Para veya veri çalmak için devlet yetkilisi, banka temsilcisi ya da aile üyesi rolüne girerler.

Tipik bir bankacılık taklit dolandırıcılığında, arayan kişi hesabınızın güvenliğinin tehlikede olduğunu söyler ve giriş bilgilerinizi ister. FTC, 2024’te taklitçi dolandırıcılıklarda bildirilen kayıpların 2,95 milyar dolar olduğunu[2] hesapladı. Uyarı işaretleri arasında acil talepler ve hediye kartıyla ödeme istekleri yer alır. FTC, yalnızca hediye kartıyla ödeme yapabileceğinizi söyleyen kişilere asla ödeme yapmamanızı[3] öneriyor. Kimlikleri her zaman resmi kanallar üzerinden doğrulayın. İstenmeden arayan kişilerle kişisel bilgilerinizi paylaşmayın.

Kimlik Bilgilerinizi Çalan Oltalama Saldırıları

Oltalama dolandırıcılıkları, şifrelerinizi veya kredi kartı numaralarınızı paylaşmanız için sahte e-postalar, kısa mesajlar veya web siteleri kullanır. Yaygın bir örnek, gerçek kimlik bilgilerinizi toplayan sahte bir banka giriş sayfasıdır.

Oltalama, 2024’te BBB Scam Tracker’a bildirilen dolandırıcılıkların %16,4’ünü[4] oluşturdu. Yazım hatalarına, genel selamlamalara ve uyuşmayan URL’lere dikkat edin. Korunmak için şüpheli bağlantılara tıklamaktan kaçının ve her hesapta iki faktörlü kimlik doğrulamayı (2FA) etkinleştirin.

Çevrimiçi Flört Sitelerinde Aşk Dolandırıcılıkları

Çevrimiçi flört dolandırıcılıkları, para istemeden önce duygusal bir güven oluşturan sahte profillerle işler. Dolandırıcılar tıbbi masraflar ya da seyahat ücretleri gibi acil durumlar uydurur.

2022’de neredeyse 70.000 kişi FTC’ye aşk dolandırıcılığı bildirdi ve bildirilen kayıp 1,3 milyar dolara ulaştı[5]. Uyarı işaretleri arasında hızla ilerleyen ilişkiler ve yüz yüze görüşmekten kaçınma yer alır. Profil fotoğraflarını ters görsel aramasıyla kontrol edin ve çevrimiçi bir ilişkinin başında görüntülü görüşme talep edin.

Yatırım ve Kripto Para Dolandırıcılığı

Yatırım dolandırıcılıkları, kripto para veya hisse senetlerinde yüksek getiri vaat eder ama hiçbir şey sunmaz. FTC, 2024’te yatırım dolandırıcılığında bildirilen kayıpların 5,7 milyar dolar olduğunu[2] hesapladı; bu, diğer tüm kategorilerin üzerinde. Ayrıca 2024’te BBB Scam Tracker’a bildirilen yatırım ve kripto para dolandırıcılıklarının %80,1’inde[4] finansal kayıp yaşandı. Garantili getirilere ve yüksek baskılı taktiklere dikkat edin. Yatırımları SEC.gov üzerinden ayrıntılı araştırın ve istenmeden gelen tekliflerden uzak durun.

SMS Dolandırıcılıkları (Smishing)

Smishing, kargo firmaları gibi kaynaklardan gelmiş gibi görünen sahte mesajlarla yapılır. Kişisel bilgi ya da ödeme ister veya kötü amaçlı bağlantılar içerir. Yaygın bir varyant, bir paket teslimat sorunu olduğunu söyleyip sahte bir takip sayfasına link verir. Bilinmeyen mesajlara asla yanıt vermeyin. İddiaları resmi kargo veya perakende web siteleri üzerinden doğrulayın.

İş İlanı Dolandırıcılıkları

İş ilanı dolandırıcılıkları, peşin ödeme ya da kişisel bilgi isteyen sahte evden çalışma pozisyonları sunar. FTC’ye göre iş ilanı dolandırıcılığı kayıpları 2020’de 90 milyon dolardan 2024’te 501 milyon dolara yükseldi[6]. Uyarı işaretleri arasında belirsiz iş tanımları ve işe başlamadan önce ödeme talepleri yer alır. Şirketleri LinkedIn ve Glassdoor üzerinden araştırın. Asla bir iş fırsatı için ödeme yapmayın.

Piyango ve Peşin Ücret Dolandırıcılıkları

Piyango dolandırıcılıkları, sahte kazanma bildirimleri gönderir ve ödülü almak için ücret talep eder. Peşin ücret dolandırıcılıkları da kredi, miras ya da başka vaatler üzerinden aynı düzeni izler. Klasik Nijeryalı prens dolandırıcılığı buna bir örnektir. Gerçek piyangolar asla peşin ücret istemez. İstenmeden gelen ödül iddialarını yok sayın.

Yardım Kuruluşu Dolandırıcılıkları

Sahte yardım kuruluşları, özellikle doğal afetlerden ve krizlerden sonra bağış talep eder. Yüksek baskılı taktikler ve doğrulanmamış ödeme bağlantıları kullanırlar. Bağış yapmadan önce her kuruluşu CharityNavigator.org üzerinden doğrulayın. Kuruluşun EIN numarasına ve mali açıklamalarına bakın.

Çevrimiçi Alışveriş Dolandırıcılıkları

Alışveriş dolandırıcılıkları, ürünleri teslim etmeden ödeme alan sahte web siteleri veya pazar yeri ilanlarıyla yapılır. Çevrimiçi satın alma dolandırıcılıkları, 2024’te BBB Scam Tracker bildirimlerinin %30,3’ünü[4] oluşturdu ve bu bildirimlerin %87,5’inde finansal kayıp yaşandı. Adreste “https” olmamasına, gerçekçi olmayan fiyatlara ve iade politikasının bulunmamasına dikkat edin. Yalnızca köklü perakendecilerden veya doğrulanmış pazar yeri satıcılarından alışveriş yapın.

Teknik Destek Dolandırıcılıkları

Teknik destek dolandırıcılıkları, bilgisayarınızda kritik sorunlar olduğunu söyleyen sahte aramalar ya da tarayıcı açılır pencereleri kullanır. Dolandırıcılar tanınmış bir şirketin bilgisayar teknisyeni gibi davranır ve FTC’nin belirttiğine göre bilgisayarınıza uzaktan erişim ister[7] ve virüs taraması yapıyormuş gibi yapar. Gerçek güvenlik uyarıları sizden asla bir telefon numarasını aramanızı istemez. IC3, 2023’te teknik destek dolandırıcılığında 924,5 milyon dolar kayıp bildirdi[8] ve bu kayıpların yarısından fazlası yaşlılara aitti. İstenmeden arayan kişilere asla uzaktan erişim izni vermeyin. Teknoloji şirketleriyle yalnızca resmi web siteleri üzerinden iletişime geçin.

Deepfake Kullanan Yapay Zekâ Destekli Dolandırıcılıklar

Yapay zekâ destekli dolandırıcılıklar, güvenilen kişileri taklit etmek için gerçekçi deepfake videoları veya ses klonları kullanır. FTC, dolandırıcıların internette bulunan kısa bir ses kaydından sevdiğinizin sesini klonlayarak[9] aciliyet yaratabileceği konusunda uyarıyor. FTC’nin önerisi, kişiyi numarasını bildiğiniz bir telefondan geri aramak. Acil tüm finansal talepleri ayrı ve güvenilir bir iletişim kanalıyla doğrulayın. Deepware Scanner gibi araçlar, manipüle edilmiş medyayı tespit etmeye yardımcı olabilir.

Dijital Kanallar Üzerinden Kimlik Hırsızlığı

Kimlik hırsızlığı dolandırıcılıkları, sizin adınıza hesap açmak ya da sahtecilik yapmak için kişisel bilgileri hedef alır. Açıklanamayan hesap hareketlerine veya sizin başlatmadığınız kredi sorgularına dikkat edin. Kredi raporlarınızı haftalık olarak izleyin ve LifeLock gibi kimlik koruma hizmetlerini değerlendirin.

Sosyal Medya ve Flört Uygulaması Dolandırıcılıkları

Sosyal medya dolandırıcılıkları, bilgi veya para çalmak için sahte profiller, klonlanmış hesaplar ya da sahte çekiliş paylaşımları kullanır. Flört uygulaması dolandırıcılıkları da benzer şekilde işler; sahte profiller uydurulmuş acil durumlarla para koparır. Profilleri bağımsız olarak doğrulayın ve şüpheli hesapları hemen platforma bildirin.

Piramit Planları ve Sahte Çek Dolandırıcılıkları

Piramit planları, gerçek ürün satmak yerine başkalarını işe alarak kazanç vaat eder. İşe alım yavaşladığında çöker. Sahte çek dolandırıcılıklarında, sahte bir çek yatırılır ve çek karşılıksız çıkmadan önce “fazla ödeme” geri gönderilir. Bilinmeyen kaynaklardan gelen çekleri yatırmaktan kaçının. Yatırılan paraları harcamadan önce bankanın tahsilatı tamamen onaylamasını bekleyin.

Çok Geç Olmadan Bir Dolandırıcıyı Nasıl Tanırsınız?

Dolandırıcılığı erken fark etmek para ve kişisel verilerinizi koruyabilir. Şu uyarı işaretlerine dikkat edin:

• Aciliyet ve panik. Dolandırıcılar, kararları aceleye getirmek için baskı yaratır. Banka hesabınızın riskte olduğunu ya da bir fırsatın birkaç dakika içinde süreceğini söylerler. FTC’nin tavsiyesine göre dolandırıcılar, düşünmeye vakit bulamadan harekete geçmenizi ister[3]; dürüst işletmeler ise karar vermeniz için zaman tanır.
• Olağandışı ödeme talepleri. Hediye kartı, kripto para veya havale talepleri büyük bir uyarı işaretidir. FTC, dolandırıcıların genellikle yalnızca hediye kartı, havale ya da kripto parayla ödeme yapabileceğinizi söylediğini[3] belirtiyor.
• Zayıf dil bilgisi ve özensiz tasarım. Oltalama e-postaları ve sahte web siteleri yazım hataları, bozuk düzenler ya da uyumsuz logolar içerebilir; ancak CISA, yapay zekâyla yazılmış mesajların kusursuz dil bilgisine sahip olabileceğini[10] not ediyor.
• Fazla iyi görünen teklifler. Büyük piyango kazançları, garantili yatırım getirileri ya da bedava ürün vaatleri dolandırıcılık işaretidir.
• İstenmeden gelen iletişim. Beklenmedik aramalar, mesajlar veya para ya da kişisel bilgi isteyen e-postalar dolandırıcılık göstergeleridir. Yanıt vermeden önce kaynağı resmi kanallardan doğrulayın.

Dijital Dolandırıcılığa Karşı Kendinizi Nasıl Korursunuz?

Dolandırıcılıklardan kaçınmak tutarlı alışkanlıklar gerektirir. En etkili korunma yöntemleri şunlardır:

• İstenmeden gelen iletişimi sorgulayın. Para ya da bilgi isteyen beklenmedik e-postalara, mesajlara veya aramalara güvenmeyin. IRS.gov gibi resmi web siteleri veya bankanızın yayımladığı telefon numarası üzerinden doğrulayın.
• Harekete geçmeden önce doğrulayın. “https” olup olmadığına bakarak ve yorumları okuyarak web sitesinin meşruiyetini kontrol edin. Bağış yapmadan önce yardım kuruluşlarını CharityNavigator.org üzerinden doğrulayın.
• Kişisel bilgilerinizi koruyun. Her hesap için güçlü ve benzersiz şifreler kullanın. Her yerde 2FA’yı etkinleştirin. Google Şifre Yöneticisi gibi araçlar, ele geçirilmiş kimlik bilgilerini işaretler.
• Güvenli ödeme yöntemlerini seçin. Hediye kartı veya kripto para gibi izlenemeyen ödemelerden kaçının. Özellikle çevrimiçi alışverişlerde, yerleşik dolandırıcılık koruması sunan kredi kartlarını veya PayPal’ı kullanın.
• Güvenlik yazılımı kurun. Norton veya Malwarebytes gibi antivirüs araçları kötü amaçlı bağlantıları engeller. NordVPN gibi bir VPN, güvenilmeyen ağlarda trafiğinizi şifreler; ancak oltalamayı durdurmaz, bu yüzden gönderenleri ve bağlantıları kontrol etmeye devam edin.
• Bilgili kalın. FTC, FBI veya siber güvenlik yayınlarındaki güncellemeleri takip edin. Zamanında uyarılar için FTC tüketici uyarılarına abone olun.
• Savunmasız grupları bilgilendirin. Yaşlılar teknik destek dolandırıcılığının sık hedefleridir. Onlara aramaları doğrulamayı ve kişisel bilgileri yabancılarla asla paylaşmamayı öğretin.

Dolandırıldığınızda Ne Yapmalısınız?

Bir dolandırıcılığa kanarsanız zararı sınırlamak için hemen harekete geçin:

• Tüm iletişimi kesin. Dolandırıcının numarasını, e-posta adresini veya profilini engelleyin. Başka bir etkileşime girmeyin.
• Dolandırıcılığı bildirin. FTC’ye ftc.gov[11] üzerinden, FBI’ın IC3 birimine ic3.gov[12] üzerinden veya İngiltere’de Action Fraud’a actionfraud.police.uk[13] üzerinden şikâyette bulunun. Belirli bir platformdaki dolandırıcılıklar için doğrudan şirketle iletişime geçin.
• Bankanıza haber verin. Finansal bilgilerinizi paylaştıysanız hesapları dondurmak ya da işlemleri geri almak için bankanızı arayın.
• Hesaplarınızı izleyin. Yetkisiz hareketler için banka ekstrelerinizi ve kredi raporlarınızı kontrol edin. Dolandırıcılığı erken yakalamak kayıpları sınırlar.
• Tüm şifreleri değiştirin. Etkilenen her hesapta kimlik bilgilerinizi güncelleyin ve 2FA’yı etkinleştirin.
• Profesyonel yardım alın. Büyük kayıplar için Experian IdentityWorks gibi kimlik koruma hizmetlerinden yararlanın ya da yerel polise başvurun.

Kaybedilen Para Geri Alınabilir mi?

Dolandırıcılıkta kaybedilen parayı geri almak zordur ama bazen mümkündür. Bankacılık dolandırıcılıklarında hemen bankanızla iletişime geçin. FTC’nin rehberliğine göre, banka kartı veya banka havalesi dolandırıcılığını hemen bankanıza ya da kredit kuruluşunuza bildirmeli ve ödemenin geri alınmasını istemelisiniz[14]; kredi kartı ücretlerini ise kart sağlayıcısına bildirip iade talep etmelisiniz. FTC ayrıca kripto para ödemelerinin kredi ve banka kartlarındaki yasal korumalara sahip olmadığını belirtiyor. Şikâyetleri FTC veya IC3’e iletin. Büyük kayıplarda bir dolandırıcılık kurtarma avukatına danışın. Hızlı hareket edin: GASA, dünya genelinde mağdurların yalnızca %4’ünün kayıplarını geri aldığını[1] tespit etti.

Son Değerlendirme

Yapay zekâ dolandırıcılığı tespit etmeyi zorlaştırdıkça çevrimiçi dolandırıcılıklar ciddi ve büyüyen bir tehdit oluşturuyor. Oltalamadan sosyal medya planlarına kadar en yaygın dolandırıcılıklar hem güveni hem de teknolojiyi sömürüyor.

İstenmeden gelen iletişime karşı şüpheci olun. Harekete geçmeden önce doğrulayın. Antivirüs ve VPN dahil güvenlik araçlarını kullanın. Her dolandırıcılık girişimini bildirerek yetkililerin suçluları takip etmesine yardımcı olun.

En iyi savunma; farkındalığı, doğrulanmış araçları ve bir şeyler yanlış göründüğünde hızlı hareket etmeyi birleştirir. Kendinizi koruyun ve öğrendiklerinizi savunmasız olabilecek başkalarıyla paylaşın.

Sorumluluk Reddi: Dolandırıcılık yöntemleri hızla değişir. En güncel bilgileri FTC veya siber güvenlik yayınları gibi kaynaklardan doğrulayın. Koruyucu araçları kullanın ve dolandırıcılıkları yerel yasalara uygun biçimde bildirin.

Referanslar

1. S. Rogers. 2024. International Scammers Steal Over $1 Trillion in 12 Months in Global State of Scams Report 2024. Global Anti-Scam Alliance (7 Kasım 2024). 16 Ekim 2026 tarihinde https://gasa.org/knowledge-base/blog/global-state-of-scams-report-2024-1-trillion-stolen-in-12-months-gasa-feedzai adresinden alındı.Arşivlendi: Wayback Machine anlık görüntüsü
2. Federal Trade Commission. 2025. New FTC Data Show a Big Jump in Reported Losses to Fraud to $12.5 Billion in 2024. 16 Ekim 2026 tarihinde https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2025/03/new-ftc-data-show-big-jump-reported-losses-fraud-125-billion-2024 adresinden alındı.Arşivlendi: Wayback Machine anlık görüntüsü
3. Consumer Advice. 2020. How To Avoid a Scam. 16 Ekim 2026 tarihinde https://consumer.ftc.gov/articles/how-avoid-scam adresinden alındı.Arşivlendi: Wayback Machine anlık görüntüsü
4. Bbbmarketplacetrust. t.y. 2024 RiskReport US. 16 Ekim 2026 tarihinde https://bbbmarketplacetrust.org/wp-content/uploads/2025/02/2024-RiskReport-US.pdf adresinden alındı.
5. Federal Trade Commission. 2023. Romance scammers’ favorite lies exposed. 16 Ekim 2026 tarihinde https://www.ftc.gov/news-events/data-visualizations/data-spotlight/2023/02/romance-scammers-favorite-lies-exposed adresinden alındı.Arşivlendi: Wayback Machine anlık görüntüsü
6. Consumer Advice. 2025. Top scams of 2024. 16 Ekim 2026 tarihinde https://consumer.ftc.gov/consumer-alerts/2025/03/top-scams-2024 adresinden alındı.Arşivlendi: Wayback Machine anlık görüntüsü
7. Consumer Advice. 2022. How To Spot, Avoid, and Report Tech Support Scams. 16 Ekim 2026 tarihinde https://consumer.ftc.gov/articles/how-spot-avoid-and-report-tech-support-scams adresinden alındı.
8. IC3. 2024. 2023 IC3Report. 16 Ekim 2026 tarihinde https://www.ic3.gov/AnnualReport/Reports/2023_IC3Report.pdf adresinden alındı.Arşivlendi: Wayback Machine anlık görüntüsü
9. Consumer Advice. 2023. Scammers use AI to enhance their family emergency schemes. 16 Ekim 2026 tarihinde https://consumer.ftc.gov/consumer-alerts/2023/03/scammers-use-ai-enhance-their-family-emergency-schemes adresinden alındı.Arşivlendi: Wayback Machine anlık görüntüsü
10. Cybersecurity and Infrastructure Security Agency CISA. t.y. Recognize and Report Phishing. 16 Ekim 2026 tarihinde https://www.cisa.gov/secure-our-world/recognize-and-report-phishing adresinden alındı.Arşivlendi: Wayback Machine anlık görüntüsü
11. Federal Trade Commission. t.y. Report Fraud. 30 Eylül 2026 tarihinde https://reportfraud.ftc.gov/ adresinden alındı.Arşivlendi: Wayback Machine anlık görüntüsü
12. Federal Bureau of Investigation. t.y. Internet Crime Complaint Center (IC3). 30 Eylül 2026 tarihinde https://www.ic3.gov/ adresinden alındı.Arşivlendi: Wayback Machine anlık görüntüsü
13. Actionfraud. t.y. actionfraud.police.uk. https://www.actionfraud.police.uk/.
14. Consumer Advice. 2022. What To Do if You Were Scammed. 16 Ekim 2026 tarihinde https://consumer.ftc.gov/articles/what-do-if-you-were-scammed adresinden alındı.Arşivlendi: Wayback Machine anlık görüntüsü

Bu sayfa için kaynaklar

Araştırmamızdan grafikler ve referans görseller, ücretsiz görüntüleyin ve paylaşın.

• 

• Çevrimiçi dolandırıcılık ve sosyal mühendislikten korunma rehberiPDF · 0.7 MB

Sıkça Sorulan Sorular

TümüTehditlerKorumaEn iyi uygulamalar

Çevrimiçi dolandırıcılık tam olarak neyi kapsar?

Çevrimiçi dolandırıcılık, e-posta, kısa mesaj, sosyal medya veya sahte web siteleri üzerinden yürütülen ve sizi para ya da kişisel bilgi vermeye ikna etmek için tasarlanmış aldatıcı her türlü plandır. Dolandırıcılar aciliyetten, korkudan veya sahte güvenden yararlanır; bankalar, devlet kurumları ya da romantik partnerler gibi davranırlar. Küresel Anti-Dolandırıcılık İttifakı, dünya genelinde bir yılda 1,03 trilyon dolar kayıp olduğunu tahmin ediyor. FTC ise ABD’de tüketicilerin 2024’te 2,6 milyon dolandırıcılık şikâyetiyle 12,5 milyar doların üzerinde kayıp bildirdiğini açıkladı.

Şu anda en yaygın çevrimiçi dolandırıcılık türleri nelerdir?

FTC’ye göre 2024’te en çok bildirilen kategori taklitçi dolandırıcılıklardı ve bunlarda 2,95 milyar dolar kayıp bildirildi. En yüksek kaybı ise 5,7 milyar dolarla yatırım dolandırıcılıkları yarattı. BBB Scam Tracker’ın 2024 verilerine göre çevrimiçi satın alma dolandırıcılıkları bildirimlerin %30,3’ünü, oltalama ise %16,4’ünü oluşturdu. İş ilanı dolandırıcılıkları, teknik destek sahtekârlığı ve yapay zekâ destekli ses klonlama dolandırıcılıkları listeyi tamamlıyor.

Taklitçi dolandırıcılıklar genellikle nasıl işler?

Dolandırıcı, bankanız, bir devlet yetkilisi ya da bir aile üyesi gibi davranır ve genellikle hesabınızın tehlikede olduğunu söyleyerek giriş bilgilerinizi paylaşmanız ya da ödeme yapmanız için baskı yapar. FTC, 2024’te taklitçi dolandırıcılıklarda 2,95 milyar dolar kayıp bildirildiğini hesapladı. Uyarı işaretleri arasında acil talepler ve hediye kartıyla ödeme istekleri yer alır. Kimliği her zaman arayan kişinin verdiği numara yerine resmi kanallar üzerinden doğrulayın.

Aşk dolandırıcılıkları flört uygulamalarında nasıl gelişir?

Dolandırıcılar, para istemeden önce haftalar boyunca sahte profiller ve duygusal bir güven oluşturur; ardından tıbbi masraf ya da seyahat ücreti gibi acil bir durum uydurur. FTC, 2022’de aşk dolandırıcılığı kayıplarının 1,3 milyar dolar olduğunu bildirdi. Uyarı işaretleri arasında hızla ilerleyen bir ilişki ve görüntülü görüşmeyi reddetme yer alır. Profil fotoğraflarında ters görsel arama yapın ve erken aşamada görüntülü görüşme talep edin.

Yapay zekâ destekli deepfake dolandırıcılıkları eski dolandırıcılıklardan neden daha zor yakalanır?

Yapay zekâ artık gerçekçi deepfake videoları ve ses klonları üretebiliyor. Bu da dolandırıcıların bir aile üyesinin sesini taklit ederek sahte bir aciliyet yaratmasına olanak tanıyor; eski, yalnızca metne dayalı dolandırıcılıklar bunu yapamıyordu. FTC, aile acil durumu dolandırıcılıklarında yapay zekâ ses klonlamasına karşı uyarıda bulundu. Acil her finansal talebi ayrı ve güvenilir bir iletişim kanalıyla doğrulayın. Deepware Scanner gibi araçlar, manipüle edilmiş medyayı işaretlemeye yardımcı olabilir.

Yatırım ve kripto para dolandırıcılıkları diğer türlere kıyasla ne kadar risklidir?

Yatırım dolandırıcılıkları, FTC’nin verilerine göre 2024’te ABD’de bildirilen 5,7 milyar dolarlık kayıpla tüm kategoriler arasında en maliyetlisi. BBB Scam Tracker, bildirilen yatırım ve kripto para dolandırıcılıklarının %80,1’inde finansal kayıp yaşandığını buldu. Bu kayıplar, sahte platformlarda garantili getiri vaatleriyle besleniyor. Yüksek baskılı taktiklere ve istenmeden gelen tekliflere dikkat edin. Herhangi bir fırsatı önce SEC.gov üzerinden araştırın; meşru yatırımlar asla getiri garantisi vermez ve hemen harekete geçmenizi istemez.

Para kaybetmeden önce bir dolandırıcılığı nasıl fark edebilirim?

Beş tutarlı uyarı işaretine dikkat edin: yapay aciliyet, hediye kartı veya kripto para gibi olağandışı ödeme talepleri, zayıf dil bilgisi veya uyuşmayan logolar, fazla iyi görünen teklifler ve para ya da kişisel bilgi talep eden istenmeden gelen iletişim. FTC, dolandırıcıların düşünmeye vakit bulamadan harekete geçmenizi istediğini belirtiyor; dolayısıyla acele etme baskısının kendisi bir uyarı işaretidir.

Dolandırıcılık riskini azaltmak için hangi ödeme yöntemlerinden kaçınmalıyım?

Dolandırıcılar, geri alınması zor oldukları için hediye kartlarını, kripto parayı ve havaleleri tercih eder. Bunun yerine, özellikle çevrimiçi alışverişlerde yerleşik dolandırıcılık koruması sunan kredi kartlarını veya PayPal’ı kullanın. FTC, kripto para ödemelerinin kredi ve banka kartlarının yasal korumalarına sahip olmadığını belirtiyor. Taklitçi dolandırıcılıklar özellikle hediye kartıyla ödeme talebine dayanır; dolayısıyla böyle bir talep geldiğinde konuşmayı hemen bitirin.

Çevrimiçi dolandırıcılıkları gerçekten önleyen güvenlik araçları hangileridir?

Norton veya Malwarebytes gibi antivirüs yazılımları bilinen kötü amaçlı bağlantıları engelleyebilir; NordVPN gibi bir VPN ise güvenilmeyen ağlarda trafiğinizi şifreler (ancak oltalamayı durdurmaz). Google Şifre Yöneticisi ele geçirilmiş kimlik bilgilerini işaretler, Deepware Scanner ise manipüle edilmiş deepfake medyayı tespit etmeye yardımcı olur. Kimlik hırsızlığına karşı LifeLock ya da Experian IdentityWorks gibi hizmetler sürekli kredi izleme sağlar.

Yaşlı aile üyelerimi dolandırıcılıklara karşı nasıl korurum?

Yaşlılar teknik destek dolandırıcılığının sık hedefleridir: IC3, 2023’te teknik destek dolandırıcılığı kayıplarının yarısından fazlasının yaşlılara ait olduğunu tespit etti. Onlara, herhangi bir arayanı kendi araştırdıkları resmi bir numara üzerinden doğrulamayı, arayanın verdiği numaraya asla güvenmemeyi ve kişisel bilgileri istenmeden iletişime geçen kişilerle paylaşmamayı öğretin. Aile üyelerinin seslerinin klonlandığı yapay zekâ ses dolandırıcılıkları hızla artıyor; bu yüzden önceden bir doğrulama ifadesi belirleyin.

Dolandırıldığımı fark edersem hemen ne yapmalıyım?

Dolandırıcıyla olan tüm iletişimi hemen kesin: numarasını, e-posta adresini veya profilini engelleyin. Hesapları dondurmak ya da işlemleri geri almak için bankanızı bilgilendirin, ardından etkilenen her hesapta şifreleri değiştirin ve 2FA’yı etkinleştirin. Olayı ftc.gov adresinden FTC’ye veya ic3.gov adresinden FBI’ın IC3 birimine bildirin; hızlı bildirim sahte işlemlerin dondurulmasına yardımcı olabilir.

Bir dolandırıcılığa kandıktan sonra paramı gerçekten geri alabilir miyim?

Bazen evet, ama hız çok önemlidir. FTC, banka havalesi veya banka kartı dolandırıcılığını hemen bankanıza bildirip ödemenin geri alınmasını istemenizi, kredi kartı ihraççısından da iade talep etmenizi öneriyor. Kripto para ödemeleri bu korumalara sahip değildir. GASA, dünya genelinde mağdurların yalnızca %4’ünün kayıplarını geri aldığını tespit etti.

Bir çevrimiçi dolandırıcılığı kime bildirmeliyim?

ABD’de ftc.gov adresinden FTC’ye veya ic3.gov adresinden FBI’ın Internet Crime Complaint Center birimine başvurun. İngiltere’de actionfraud.police.uk üzerinden Action Fraud’a bildirin. Sahte sosyal medya profilleri veya pazar yeri ilanları gibi belirli platformlardaki dolandırıcılıklar için ayrıca doğrudan şirkete de bildirin. Hızlı bildirim, yetkililerin tekrarlayan dolandırıcıları takip etmesine yardımcı olur ve daha fazla mağduru önleyebilir.